Tượng Thần Tài là hình tượng vị thần cai quản tiền bạc, tài lộc trong tín ngưỡng dân gian, được người Việt bày ở cửa hàng, công ty và trong nhà với mong muốn làm ăn thuận lợi. Ở Việt Nam, Thần Tài thường được thờ chung với Ông Địa trên bàn thờ đặt sát đất, quay ra cửa; còn các tượng Thần Tài nhỏ thì hay được bày ở quầy thu ngân, bàn làm việc hoặc làm quà khai trương.
Bài này shop giải thích ngắn gọn Thần Tài là ai, các hình tượng thường gặp và cách bày tượng cho trang trọng, theo quan niệm dân gian phổ biến.
Contents
Thần Tài là ai trong tín ngưỡng dân gian?
Hình ảnh Thần Tài ở Việt Nam chịu ảnh hưởng từ tín ngưỡng thần tài lộc của người Hoa, rồi dần được bản địa hóa. Bên Trung Hoa có nhiều vị được tôn làm thần tài, nổi tiếng nhất là Triệu Công Minh – vị thần trong truyền thuyết được phong cai quản vàng bạc, của cải.
Người Việt có một nét rất riêng: cho Thần Tài “ở chung” với Ông Địa trên một bàn thờ thấp. Dân gian giải thích bằng câu đối quen thuộc “Thổ năng sinh bạch ngọc, Địa khả xuất hoàng kim” – đất sinh ngọc quý, vàng cũng từ đất mà ra. Ông Địa giữ đất, Thần Tài giữ của, hai vị cùng phù hộ cho việc làm ăn.
Ngày vía Thần Tài là mùng 10 tháng Giêng âm lịch. Dịp này năm 2027 rơi vào thứ Hai 15/2/2027. Nhiều người mua vàng lấy may, nhưng các nhà nghiên cứu văn hóa vẫn nhấn mạnh: sự thành tâm và chăm chỉ mới là điều cốt lõi, không phải mua càng nhiều càng tốt.
Các hình tượng Thần Tài thường gặp
Thần Tài trên bàn thờ Thần Tài – Ông Địa
Thần Tài thường là một ông lão râu tóc bạc, đội mũ quan, mặc áo bào kín đáo, tay cầm thỏi vàng, gương mặt hiền hậu. Ông Địa thì bụng tròn để trần, tay cầm quạt, nụ cười hỷ hả.
Văn Tài Thần và Võ Tài Thần
Theo tín ngưỡng của người Hoa, thần tài chia làm hai nhóm:
Nhóm
Vị thường được nhắc
Hình tượng
Văn Tài Thần
Tỷ Can, Phạm Lãi
Dáng quan văn, mặt hiền, cầm như ý hoặc thỏi vàng
Võ Tài Thần
Triệu Công Minh, Quan Công
Dáng võ tướng, mặt nghiêm, có khi cưỡi hổ hoặc cầm binh khí
Khi gộp các vị theo năm phương Đông, Tây, Nam, Bắc và Trung tâm, ta có khái niệm Ngũ Lộ Thần Tài – năm vị thần tài đem lộc về từ năm ngả đường.
Tượng Thần Tài trang trí, để bàn
Ngày nay có thêm nhiều mẫu tượng Thần Tài mini, dáng tròn dễ thương bằng nhựa resin hoặc gốm sứ, dùng để bàn làm việc, quầy thu ngân, ô tô hay làm quà. Các mẫu này mang ý nghĩa chúc tài lộc, khác với bộ tượng thờ chuyên dùng trên bàn thờ Thần Tài – Ông Địa.
Tượng Thần Tài Phú Quý bằng gốm sứ, kích thước 13,5 × 12 × 9,8cm, dòng chữ “Thần tài đến” ở phía trước và phía sau. Dáng tròn đầy, đội mũ hình thỏi vàng, hợp đặt quầy thu ngân, kệ phòng khách hoặc làm quà tân gia, khai trương.
Tượng Thần Tài Phước Lộc mini cao 7cm, nhiều mẫu để chọn, dáng chibi dễ thương. Nhỏ gọn cho bàn làm việc, taplo ô tô hoặc góc kệ; hợp làm quà cho đồng nghiệp, khách hàng nhân dịp đầu năm.
Đặt ở nơi sạch, ngang tầm hoặc cao hơn mặt bàn, không đặt dưới chân hay cạnh thùng rác.
Ở quầy thu ngân, nên để tượng gần máy tính tiền hoặc két tiền, mặt tượng hướng ra phía khách.
Trên bàn làm việc, đặt ở góc bàn phía trước, không bị giấy tờ che lấp.
Trên ô tô, chọn tượng thật nhỏ, cố định chắc để không rơi khi phanh.
Lưu ý: Shop không hướng dẫn văn khấn hay nghi lễ cụ thể. Nếu lập bàn thờ mới, bạn nên hỏi người lớn trong nhà hoặc người am hiểu phong tục ở địa phương, vì mỗi vùng có cách làm khác nhau.
Bộ 5 tượng Thần Tài Phước Lộc bằng nhựa resin, mỗi tượng khoảng 7cm, tượng trưng năm vị thần tài ứng với Đông, Tây, Nam, Bắc và Trung tâm. Bày thành hàng trên kệ hoặc quầy rất bắt mắt, hợp làm quà khai trương, quà tặng sếp.
Bộ tượng 5 vị cao khoảng 8cm bằng nhựa resin, kết hợp Thần Tài với các vị Phúc, Lộc, Thọ – chúc tài lộc, hạnh phúc, sức khỏe. Hợp làm quà cho bố mẹ, ông bà hoặc bày kệ sách, góc làm việc trong nhà.
Tượng Thần Tài và mèo thần tài: bày chung được không?
Được. Mèo thần tài (Maneki Neko) đến từ Nhật Bản, còn Thần Tài thuộc tín ngưỡng Á Đông, nhưng cả hai đều mang ý nghĩa chúc buôn may bán đắt. Nhiều cửa hàng bày tượng Thần Tài nhỏ cạnh mèo vẫy tay ở quầy thu ngân. Bạn chỉ cần sắp xếp gọn, cân đối kích thước, và theo quan niệm của nhiều người, không nên để mèo trang trí lấn chỗ hay đặt cao hơn tượng thờ trên bàn thờ. Cách đặt mèo xem thêm ở bài cách đặt mèo thần tài chuẩn phong thủy.
Câu hỏi thường gặp
Tượng Thần Tài đặt ở đâu trong nhà?
Theo tập quán, bàn thờ Thần Tài – Ông Địa đặt sát đất, ở góc nhà gần cửa ra vào và quay ra cửa. Tượng Thần Tài trang trí cỡ nhỏ có thể đặt kệ phòng khách, bàn làm việc, quầy thu ngân, miễn là nơi sạch sẽ, trang trọng.
Thần Tài và Ông Địa ai bên trái, ai bên phải?
Đứng từ bàn thờ nhìn ra, Thần Tài ở bên phải, Ông Địa ở bên trái. Nói cách khác, khi bạn đứng trước bàn thờ nhìn vào, Thần Tài nằm bên tay trái của bạn.
Tượng Thần Tài mini có dùng để thờ được không?
Các mẫu mini tại shop chủ yếu dùng trang trí, để bàn và làm quà. Nếu lập bàn thờ chính, nhiều gia đình chọn bộ tượng thờ chuyên dụng theo phong tục địa phương.
Tặng tượng Thần Tài khai trương có ý nghĩa gì?
Tượng Thần Tài là lời chúc gia chủ làm ăn phát đạt, tiền vào như nước. Đây là món quà hợp với cửa hàng, công ty, và nên kèm thiệp ghi lời chúc của bạn.
Nguồn tham khảo
Bài viết tổng hợp và diễn đạt lại từ các tư liệu về tín ngưỡng Thần Tài trên Báo Pháp Luật, Vietcetera, CafeF, Tạp chí khoa học (nghiên cứu thờ Thần Tài trong cộng đồng người Hoa quận 5, TP.HCM) và Wikipedia (Caishen).
